Младите луѓе кои не се ниту  вработени ниту се образовани или било како обучувани се изложени на ризик да станат социјално исклучени  лица со приходи кои би ги довеле на работ на сиромаштија и недостаток на вештини за подобрување на нивната економска состојба.  Тие се препознатливи под акронимот NEET.

Историски гледано, повеќе жени отколку мажи биле NEET, но празнината  се пополнила во последниве години. Минатата година бројот на мажи и жени кои биле NEET биле на слично ниво, а во третиот квартал од 2017 година, 39.000 повеќе мажи биле NEET отколку жени.

Акронимот NEET првпат се користи во Обединетото Кралство, но неговата употреба се проширила и во други земји и региони, вклучувајќи ја Јапонија, Јужна Кореја, Тајван и САД. Во Република Македонија (37,7%) исто така има многу високи стапки на NEET млади.

Младите луѓе кои се исклучени од образование или обуки се појавуваат во различни периоди на економски развој на Македонија, но оваа категорија не била измерена од страна на официјалните институции пред 2006 година. Првото мерење го направиле истражувачите користејќи ги податоците од резултатите од Пописот на населението 2002 година (Новковска 2006). Ова прво мерење покажало дека повеќе од една третина од младата популација на возраст од 15 до 19 години не е ниту вработена ниту вклучена во образовниот процес преку обуки или други образовни активности. Овие податоци укажаа дека состојбата на младите е несигурна и дека постои потреба континуирано да се мери и следи овој дел од населението. Од 2006 година Државниот завод за статистика, врз основа на податоците од Анкетата за работната сила, го утврдува бројот на млади луѓе кои се идентификувани како NEET за две различни возрасни групи: 15-19 години и 15-24 години. Најновите податоци за 2016 година покажуваат дека една четвртина (24,3%) млади луѓе во Македонија не се ниту вработени ниту во образованието или обуката (NEET). Повеќето од NEET (60%) се невработени не-студенти, додека останатите (40%) се неактивни не-студенти. Овие млади луѓе веројатно ќе доживеат влошување на сопствениот човечки капитал (акумулирани во периодот кога биле во образовниот процес), со негативни последици и значителни трошоци како за поединците, така и за општеството во целина. Презентирани се резултатите за младите (15-24 години) кои се NEET за период од 10 години, како за ЕУ ​​28, така и за Македонија. Просечното учество на NEET за ЕУ ​​28 е само малку различно околу нивото од 12% за целиот период, а резултатите за 2007 година (11.0%) и 2016 (11.6%) се тесно споредливи. Низ целиот овој период женското учество е малку поголемо од машкото. Детална компаративна анализа ќе биде дадена во следниот дел. Не сите невработени 15-24-години се NEET и не сите луѓе кои се NEET се невработени. Во Македонија ситуацијата е сосема спротивна - учеството на невработените лица во NEET е поголемо, но особено загрижува фактот што бројот на неактивни жени NEET е двојно поголем отколку во земјите на ЕУ 28 земји. Горенаведеното укажува дека постои полов јаз во положбата на мажи и жени во NEET. Поголемо учество на жени во неактивен NEET значи дека многу жени  не бараат работа, дури и ако не се вклучени во какви било образовни или тренинг активности.

Проектот на ILO, завршен во јуни 2015 година, им помогна на македонските институции на пазарот на труд, како и на организациите на работодавачите и на работниците да формулираат акционен план за вработување на младите врз основа на докази до 2020 година и поефикасно да ги спроведуваат услугите за вработување и програмите насочени кон потребите на младите кои бараат работа.

Владата е свесна за итноста и ги третира вработувањето и образованието на младите како темелна тема во процесот на креирање политики. Ова сè повеќе бара координација низ широк спектар на национални институции и агенции и кохерентност во обликувањето на економските и социјалните политики кои се однесуваат на позицијата на младите во општеството. Сепак, мерките што резултираат со значително намалување на невработеноста на целото население не влијаат во истата мерка на NEET, чие учество останува многу високо. Затоа, потребни се подобри насочени мерки за справување со сериозниот проблем на NEET во Република Македонија.

Leave a comment